Oto servis sözlüğü
Oto servis ve tamirhane yönetiminde sık geçen kavramların kısa tanımları. Randevu akışından tahsilata, odontogramdan KVKK yükümlülüklerine kadar 59 terim; her biri tek bakışta anlaşılacak şekilde yazıldı.
Son gözden geçirme: 21 Ekim 2026
Atölye ve iş akışı
- İş emri
- Servise gelen bir araç için açılan, yapılacak işçilik ve parçaları, teknisyeni, durumu ve tutarı içeren kayıttır. Araç kabulden teslimata kadar tüm süreç iş emri üzerinden izlenir; sonunda müşteriye servis formu veya fatura dökümü olarak çıkar. İlgili sayfa →
- Araç kabul formu
- Aracın servise teslim alındığı anda doldurulan formdur: plaka, km, yakıt seviyesi, müşteri şikayeti, araçta bırakılan eşyalar ve mevcut hasarlar kayda geçer. İmzalı kabul formu, teslimde çıkabilecek “bu çizik önceden yoktu” tartışmalarını önler. İlgili sayfa →
- Dijital araç kontrolü (DVI)
- Digital Vehicle Inspection; aracın fren, lastik, sıvılar, alt takım ve elektrik aksamının madde madde kontrol edilip “iyi / yakında gerekli / acil” olarak işaretlendiği, fotoğrafla belgelenen dijital kontrol listesidir. Sonuçların müşteriyle paylaşılması ek iş önerilerinin kabul oranını artırır. İlgili sayfa →
- Atölye panosu (kanban)
- Serviste bulunan araçların durumlarına göre sütunlara (kabul, tespit, onay, işlemde, parça bekliyor, hazır) dizildiği görsel iş takip panosudur. Kartlar sürüklenerek ilerletilir; hangi aracın nerede beklediği tek bakışta görülür.
- Teklif onayı
- İşe başlamadan önce yapılacak işlem ve parçaların fiyatıyla birlikte müşteriye sunulup onayının alınmasıdır. Dijital onayda müşteri kalemleri tek tek kabul veya reddeder; onay tarihi ve notu iş emrine kaydedilir.
- İşçilik kataloğu (hazır iş)
- Sık yapılan işlemlerin (ör. balata değişimi, triger seti, rot-balans) standart ad, süre ve fiyatla tanımlandığı listedir. İş emrine tek tıkla eklenir, fiyat tutarlılığı sağlar ve teklif hazırlama süresini kısaltır.
- Servis danışmanı
- Müşteriyi karşılayan, aracı kabul eden, teklif hazırlayıp onay alan ve teslimatı yapan kişidir. Usta atölyede işi yaparken, danışman müşteri iletişimini ve evrakı yürütür.
- Lastik oteli (lastik saklama)
- Müşterilerin yazlık veya kışlık lastik ve jantlarının mevsim boyunca uygun nem, sıcaklık ve raf koşullarında saklandığı servis hizmetidir. Saklama fişi, raf kodu, diş derinliği ve DOT üretim tarihi takibi gerektirir.
- Oto ekspertiz / check-up formu
- Aracın motor, mekanik, kaporta, boya ve elektronik aksamının cihazlarla incelenip mevcut durumunun puanlandığı tarafsız raporlama işlemidir.
- Oto servis lifti
- Aracın alt takımlarına, şanzımanına ve egzoz sistemine ustanın güvenle erişebilmesini sağlayan hidrolik veya mekanik 2 sütunlu/4 sütunlu kaldırma platformudur.
- OBD-II arıza tespit cihazı ve DTC kodları
- Aracın elektronik kontrol ünitesine (ECU) bağlanarak motor, şanzıman ve ABS gibi sistemlerde meydana gelen arıza kodlarını (DTC - Diagnostic Trouble Code) okuyan ve canlı sensör verilerini gösteren teşhis cihazıdır. İlgili sayfa →
- Değişen parça teslim ve hurda tutanağı
- Onarım sırasında araçtan sökülen eski veya aşınmış parçaların müşteriye gösterildiğini, teslim edildiğini veya müşterinin rızasıyla bertarafa gönderildiğini belgeleyen servis teslim formudur. İlgili sayfa →
- Lastik diş derinliği ve basınç kontrolü (DVI)
- Araç muayenesinde yasal alt sınır olan 1.6 mm diş derinliği ile lastik hava basınçlarının ve aşınma durumunun dijital araç kontrolünde fotoğraflanarak incelenmesi işlemidir. İlgili sayfa →
- Parça ve işçilik garanti süresi takibi
- İş emrinde takılan parçalar veya yapılan işçilikler için ay ve kilometre (ör. 12 ay / 20.000 km) bazında garanti tanımlanması; garanti kapsamında geri dönen araçların araç kartında anında tespit edilmesidir. İlgili sayfa →
- Excel / CSV ile servis verisi taşıma
- Eski servis programından veya Excel tablolarından müşteri, araç ve parça stok listelerinin tek tıkla doğrulanarak, mükerrer kontrolüyle ve geri alma güvencesiyle bulut sisteme aktarılmasıdır. İlgili sayfa →
- Kaporta hasar tespiti ve fotoğraflı kayıt
- Hasarlı aracın atölyeye kabulünde mevcut çizik, göçük ve deformasyonların fotoğraflarla iş emrine işlenmesi; parça değişimi ile doğrultma işçiliklerinin ayrıştırılması sürecidir. İlgili sayfa →
Araç ve bakım
- Periyodik bakım
- Üreticinin belirlediği km veya süre aralıklarında yapılan, motor yağı ve filtrelerin değişimi ile genel kontrolleri kapsayan bakımdır. Yaygın aralık 10.000–15.000 km veya yılda birdir; araç ve yağ tipine göre değişir. İlgili sayfa →
- Şasi numarası (VIN)
- Aracın 17 karakterlik benzersiz kimlik numarasıdır; ruhsatta yazar. Doğru yedek parça seçimi, geri çağırma sorgusu ve araç geçmişinin plakadan bağımsız takibi için kullanılır.
- Araç muayenesi (TÜVTÜRK)
- Türkiye’de araçların belirli periyotlarla zorunlu teknik muayeneden geçmesidir. Muayene tarihi yaklaşan müşterilere muayene öncesi kontrol hatırlatması, servisler için düzenli iş kaynağıdır.
- OBD arıza tespiti
- Aracın OBD-II soketine bağlanan cihazla motor ve elektronik sistemlerin hata kodlarının okunmasıdır. Arıza tespiti genellikle ayrı bir işçilik kalemi olarak ücretlendirilir.
- Kilometre geçmişi
- Aracın her servise gelişinde kaydedilen km değerlerinin kronolojik listesidir. Bakım aralığının hesaplanmasına ve olası km düşürme şüphelerinin fark edilmesine yardımcı olur.
- Rot ve balans ayarı
- Rot ayarı aracın tekerlek açılarının fabrika değerlerine getirilmesini, balans ayarı ise tekerleğin ağırlık merkezinin dengelenerek yüksek hızda direksiyon titremesinin önlenmesini sağlayan mekanik ayardır.
- Triger seti ve kayışı
- Krank mili ile eksantrik milini senkronize eden kritik motor bileşenidir. Genellikle 60.000–100.000 km veya 4–5 yılda bir gergi bilyaları ve devirdaim pompasıyla birlikte yenilenmesi gerekir.
- Fren balatası ve disk aşınma payı
- Aracın güvenli durmasını sağlayan sürtünme parçalarıdır. Balata kalınlığının 3 mm altına düşmesi veya diskte fatura/dalgalanma oluşması durumunda değişimi gerekir; DVI kontrol listesinde kritik güvenlik maddesidir.
- Yağ ve filtre değişimi
- Motorun iç sürtünmesini azaltan motor yağı ile yağ, hava, polen ve yakıt filtrelerinin periyodik olarak yenilenmesidir. Aracın marka-model onaylı viskozite (örn: 5W-30, 0W-20) standardına uyulması esastır.
- Antifriz ve soğutma sıvısı
- Motorun aşırı ısınmasını ve kış aylarında donmasını önleyen kimyasal sıvıdır. Refraktometre veya hidrometre ile donma noktası (°C) ölçülür; pas ve korozyonu önlemek için düzenli aralıklarla tazelenir.
- Akü testi ve marş/şarj dinamosu
- Aracın elektrik sisteminin kalbi olan akünün CCA soğuk marş gücü ve voltajının test cihazıyla ölçülmesidir. Şarj dinamosunun (alternatör) ürettiği akım ve marş motorunun çekişi incelenir.
- Oto klima gaz dolumu (R134a / R1234yf)
- Aracın klima sistemindeki soğutucu gazın vakumlanıp kaçak testi yapıldıktan sonra gramajına uygun olarak yeniden doldurulması ve kompresör yağının eklenmesi işlemidir.
- Ağır bakım
- Periyodik yağ ve filtre değişimine ek olarak triger seti, bujiler, V kayışı, şanzıman yağı, fren hidroliği ve süspansiyon parçalarının kapsamlı şekilde elden geçirildiği periyottur (genellikle 60.000–90.000 km aralıklarında).
- Şanzıman yağı değişimi (ATF / Manuel)
- Otomatik veya manuel vites kutusu içindeki dişlilerin ve hidrolik tork konvertörünün aşınmasını önleyen özel sıvının değişimidir. Otomatik viteslerde yağ filtresi ve karter contasıyla birlikte yenilenir.
- Amortisör ve süspansiyon testi
- Tekerleklerin yola tutunmasını sağlayan amortisör, helezon yay, rotil ve salıncak burçlarının boşluk ve yağ sızıntısı kontrolüdür.
- Egzoz gazı emisyon ölçümü
- Aracın egzozundan çıkan zararlı gazların yasal sınır değerlere uygunluğunun ölçülmesidir. Muayene öncesi zorunlu şartlardan biridir.
- Dizel partikül filtresi (DPF) temizliği ve rejenerasyonu
- Dizel motorlu araçların egzoz gazındaki kurum partiküllerini tutan filtrenin dolması durumunda cihazla yapılan kimyasal yıkama veya yüksek sıcaklıkla kurum yakma (rejenerasyon) işlemidir.
- Buji ve ateşleme bobini kontrolü
- Benzinli motorlarda yakıt-hava karışımını tutuşturan bujilerin elektrot aralığının ve ateşleme bobinlerinin ürettiği yüksek voltajın kontrol edilerek tekleme ve yakıt sarfiyatının önlenmesidir.
- Fren hidrolik sıvısı ve nem testi
- Fren pedalındaki kuvveti kaliperlere ileten higroskopik (su çeken) sıvıdır. Zamanla nem emdiği için kaynama noktası düşer; elektronik test kalemiyle nem oranı ölçülerek 2 yılda bir yenilenmelidir.
- V-kayışı ve alternatör gergi bilyası
- Krank milinden aldığı hareketle şarj dinamosu, klima kompresörü ve hidrolik direksiyon pompasını çalıştıran kanallı kayış ve otomatik gergi rulmanı düzeneğidir.
- Termostat ve devirdaim su pompası
- Motorun optimum çalışma sıcaklığına hızla ulaşmasını ve bu sıcaklıkta sabit kalmasını sağlayan sıcaklık valfi (termostat) ile soğutma sıvısını motor içinde dolaştıran su pompasıdır.
- Scooter varyatör ve kayış bakımı
- Otomatik vitesli scooter ve motosikletlerde varyatör kayışı, baga (ağırlık makarası) ve debriyaj balatasının km bazında kontrol edilip aşınma durumunda yenilenmesidir. İlgili sayfa →
- DTC arıza kodu (Diagnostic Trouble Code)
- Araç kontrol ünitelerinin (ECU) tespit ettiği sensör ve aktüatör arızalarını standart harf ve rakam kombinasyonuyla (ör. P0300, P0420) belirten OBD hata kodudur. İlgili sayfa →
Parça ve stok
- OEM parça / OEM numarası
- OEM (Original Equipment Manufacturer), aracın fabrika çıkışında kullanılan parçanın üretici numarasıdır. Muadil parçalar da genellikle OEM numarasıyla eşleştirilir; stok kartında OEM no tutmak doğru parçayı hızlı bulmayı sağlar.
- Muadil (eşdeğer) parça
- Orijinal parçayla aynı işlevi gören, farklı bir üretici tarafından üretilmiş yedek parçadır. Fiyat avantajı sağlar; teklif ve çıktılarda orijinal/muadil ayrımının müşteriye açıkça belirtilmesi önerilir.
- Kritik stok seviyesi
- Bir parçanın stok miktarı bu seviyenin altına düştüğünde sipariş verilmesi gerektiğini gösteren eşik değerdir. Sık kullanılan filtre, balata ve yağ gibi kalemlerde işin parça beklemesini önler. İlgili sayfa →
- Stok sayımı
- Raftaki fiili miktarın sistemdeki miktarla karşılaştırılıp farkın düzeltme kaydıyla eşitlenmesidir. Düzenli sayım fire, kayıp ve kayıt hatalarını ortaya çıkarır.
- Karter tapası ve pulu
- Motor yağı boşaltma haznesinin vidası ve tek kullanımlık bakır/alüminyum sızdırmazlık puludur. Her yağ değişiminde pulun yenilenmesi yağ kaçağını önlemek için standart atölye kuralıdır.
- OEM (Orijinal) parça ve Eşdeğer (Aftermarket) parça
- OEM (Original Equipment Manufacturer), araç üreticisinin montaj hattında kullandığı veya kendi kutusuyla sunduğu parçadır; Eşdeğer parça ise aynı teknik standartta bağımsız üreticiler (Bosch, Valeo vb.) tarafından üretilen onaylı parçadır. İlgili sayfa →
- Serbest kalem (stoksuz anlık parça/işçilik)
- Serviste önceden stok kartı açılmamış, dışarıdan anlık temin edilen özel bir parçanın veya kataloğa girmemiş özel bir işçiliğin doğrudan iş emrine maliyet ve satış fiyatıyla satır olarak eklenmesidir.
- Kritik stok seviyesi (yeniden sipariş noktası)
- Bir yedek parçanın atölyede işlerin aksamaması için depoda bulunması gereken minimum adet eşiğidir. Stok bu sayının altına düştüğünde sistem otomatik sipariş uyarısı verir.
- Tedarikçi (parçacı) cari takibi ve alış faturası
- Yedek parça toptancılarından alınan parçaların alış faturalarıyla sisteme işlenerek depoya otomatik eklenmesi, parçacıya yapılan ödemelerin ve güncel borç bakiyesinin izlenmesidir. İlgili sayfa →
Finans ve müşteri
- Veresiye / açık alacak
- Araç teslim edildiği halde ödemesi tamamlanmamış iş emirlerinin toplamıdır. Oto servislerde en sık kaçan gelir kalemidir; teslim anında kalan tutarın kayda girmesi ve düzenli takip edilmesi gerekir. İlgili sayfa →
- Cari hesap
- Bir müşteriyle yapılan tüm işlerin (borç) ve alınan tüm ödemelerin (alacak) tek hesapta izlenmesidir. Filo ve kurumsal müşterilerde dönem sonu mutabakatının temelidir.
- Ortalama iş emri tutarı
- Belirli dönemdeki toplam iş emri cirosunun iş emri sayısına bölünmesidir. Ek iş önerisi, DVI ve paket bakım uygulamalarının etkisini ölçmek için izlenen temel servis metriğidir.
- Teknisyen primi / hak ediş
- Ustanın yaptığı işçilik tutarı veya iş sayısı üzerinden hesaplanan performans ödemesidir. Doğru hesap için her işçilik kaleminin hangi teknisyene ait olduğunun kayıtlı olması gerekir.
- e-Fatura / e-Arşiv fatura
- GİB’in elektronik fatura sistemleridir: e-Fatura kayıtlı mükellefler arasında, e-Arşiv ise nihai tüketiciye ve kayıtlı olmayanlara kesilen elektronik faturadır. Servis yazılımları bu faturaları genellikle bir özel entegratör üzerinden keser.
- Açık alacak (veresiye) takip listesi
- Aracı teslim edilmiş ancak ödemesi kısmen veya tamamen alınmamış müşterilerin ve iş emirlerinin vadesi, toplam borcu ve bakiyesiyle tek ekranda izlendiği finansal takip modülüdür. İlgili sayfa →
- WhatsApp periyodik bakım hatırlatması
- Servise gelmiş araçların sonraki bakım tarihi veya kilometre eşiği yaklaştığında, müşteriye SMS kontörü harcamadan doğrudan WhatsApp şablonuyla randevu daveti iletilmesidir. İlgili sayfa →
- Teknisyen işçilik hak ediş primi
- Ustanın ay içinde tamamladığı iş emirlerindeki net işçilik cirosu üzerinden belirlenen yüzde (genellikle %10–15) veya parça başı sabit tutara dayalı adil performans ödemesidir. İlgili sayfa →
- 250 aktif araç ücretsiz servis kotası
- TamirBulut tarafından sunulan; son 12 ayda kaydı veya iş emri açılmış 250 farklı araca kadar tüm atölye, stok, iş emri ve tahsilat özelliklerinin süre kısıtı ve kredi kartı olmadan ücretsiz kullanılması modelidir. İlgili sayfa →
- Müşteri ve filo cari hesap ekstresi
- Müşterinin veya kurumsal filonun seçilen tarih aralığındaki tüm iş emirlerini, yapılan ara ödemeleri ve kalan bakiyesini araç bazlı listeleyen, yazdırılabilir veya CSV formatında sunulan hesap dökümüdür. İlgili sayfa →
- Müşteri memnuniyet puanı (NPS) ve Google yorumu
- İş emri tamamlandığında müşteri takip linkinde veya otomatik bildirimle 0-10 arası hizmet puanı toplanması; yüksek puan verenlerin Google Haritalar yorumuna yönlendirilmesi, düşük puanlarda servisin uyarılması sürecidir. İlgili sayfa →
Terimleri panelde canlı görün
İş emri, dijital kontrol, stok ve tahsilat TamirBulut'ta tek akışta bağlı çalışır. 250 aktif araca kadar ücretsiz.